‘Muren van West’, (Tender), Amsterdam

1 Mar 2020-30 Nov 2021
‘Muren van West’, (Tender), Amsterdam

Locatie analyse in relatie tot de realisatie van 4 muurschilderingen op 4 kopse muren.

De 1e indruk bij aankomst op de locatie waar de 4 kopse muren gesitueerd zijn was; ‘prachtige muren maar veel afleiding’. De bomen die ervoor staan en die in de zomer weer blad dragen, de muren zelf met grote en kleinere ramen waarbij 1 muur een beeldbepalende ondergrond heeft, speelgelegenheden en afvalcontainers. De aanzichten van de flats spelen vanaf verschillende zichtlijnen mee in het totaalbeeld. Dat betekent ook weer veel ruis in de vorm van balkons waarbij om de balustrades af en toe gekleurde schermen zitten, schotelantennes, zomers zal er ook was hangen, sommige flats bestaan uit baksteen anderen hebben pleisterwerk als afwerking. Kortom de kopse muren vragen om een tegenwicht in de vorm van een helder en rustig beeld die in haar rust en helderheid toch een heel krachtig statement maken. Dit houdt in dat er muurschilderingen zouden moeten komen die de buurt een universeel en elegant aanzien geven, waarbij iedereen zich prettig voelt en waarbij iedereen ook echt het gevoel heeft dat de buurt waarachtig opknapt. Ik heb het hier over een tijdloze beleving en niet over een snelle verleiding die op een gegeven moment ook weer gewoon wordt maar wel een blijvende (onbewuste) onrust teweeg brengt. 

De oorsprong van de muurschilderkunst vanaf de 20e eeuw was het accentueren van architectuur of het verrijken van architectuur. Later werden muurschilderingen meer opgevat als een autonoom gegeven en zeker met betrekking tot de ‘Amsterdamse School’ werden deze ook ingezet om bewoners, gebruikers en passanten kennis te laten maken met beeldende kunst. Hier zijn prachtige werken uit voortgekomen die nog steeds van grote waarde zijn, óók voor gebruikers en passanten.

De vier kopse muren
Muren van West
Muren van West

Bewonersparticipatie

Een 1e opdracht was om draagkracht te creeëren onder alle flatbewoners.

Momenteel wordt het steeds meer gangbaar om bewoners en gebruikers te betrekken bij de ontwikkeling van hun leefomgeving. Dit is een goede ontwikkeling maar vraagt wel om een duidelijke regie zeker als het om beeldbepalende toevoegingen gaat. Het samenspel tussen gebruiker en kunstenaar / curator kan heel verrassend uitpakken.

Vanuit een sterke basis met een tot ieders verbeelding sprekend vertrekpunt / thematiek kan binnen korte tijd een serieuze aanpak tot stand gebracht worden die saamhorigheid vergroot en uiteindelijk uitmondt in 4 krachtige muren die een daadwerkelijke meerwaarde geven aan de buurt. 

Draagvlak creëren en meedoen

VIER OP EEN RIJ

Om het project te laten leven onder de omwonenden is het ook van belang het project een naam te geven. De eerste ingeving was ‘Vier op een rij’, wat tevens de naam is van een leuk en slim spelletje. Deze naam bracht een rits associaties op gang waaronder het gebruik van bordspelen als basis voor een ontwerprichting.

Diverse internationale gezelschapspelen
Diverse internationale gezelschapspelen

Ieder land wereldwijd heeft een lange traditie op het gebied van gezelschapsspelen

De visuele verschijningsvorm van (gezelschap)spelen is fascinerend. Kleurrijke abstracties, symbolen, vereenvoudiging van de werkelijkheid (monopolie, ganzenborden, stratego), het uiterlijk van de spelen gaat gepaard met een helderheid die zich in de basis goed leent voor de muren. Populaire gezelschapsspelen werden geïnventariseerd met name ook uit de landen die vertegenwoordigd zijn in deze wijk, de voorbeelden zijn legio.

Spelletjes brengen verbroedering. Een voorbeeld

Scrabble is een letterspel dat wordt verkocht in 121 landen in 29 talen. Het is een bordspel voor twee tot vier spelers of speler teams waarbij met een gegeven aantal willekeurige letters woorden moeten worden gelegd op een speelbord. Hierbij gaan geluk en vernuft hand in hand, omdat de letters willekeurig gepakt worden en het de kunst is hiermee een zo hoog mogelijke score te behalen. Naast het Latijnse alfabet verschijnt het ook in andere alfabetten, zoals het Hebreeuws, Arabisch, Cyrillisch, Grieks, Chinees, Japans en meer. Er is ook een brailleversie verkrijgbaar. Het spel won in 2011 aan populariteit door de verschijning van een digitale versie Wordfeud. De app kwam beschikbaar op onder andere smartphones en werd spoedig door gebruikers over de hele wereld gespeeld.

Een spel als scrabble is ook visueel heel interessant

De mogelijkheden dit thema in te zetten om tot een prachtig resultaat te komen op een verbindende manier is eindeloos. De spelen zijn visueel vaak gebaseerd op mathematische en geometrische uitgangspunten waardoor verhoudingen kloppen en dus heel rustgevend zijn voor het oog en de geest. 

De uitvergroting van een spel (op een grote muur) is een ding het transformeren naar kunst is een tweede. De productieassistent van Murals Inc., Pepijn Boudewijns, die heel veelzijdig is en ook een grafishe opleiding heeft gedaan, heeft een spel op zijn manier vertaald naar een van de muren met bijzonder resultaat. Op het hart van het linkerplaatje staat HOME weergegeven, prachtige bijkomstigheid en laat zien hoezeer deze spelen uit het leven gegrepen zijn. Het spel heet 'Parcheesi' en is de Marokkaanse variant van 'Mens erger je niet'.

Murals Inc. wil een drietal Kunstenaars vragen of zij de spelen die door de omwonenden zijn aangedragen, willen transformeren naar een muurschildering. Dit houdt in dat de spelen wel herkenbaar zullen blijven maar zodanig bewerkt worden dat een interessant beeld ontstaat die recht doet aan de omgeving en de keuzes van de bewoners maar dus ook eigenschappen in zich dragen die inherent zijn aan beeldende kunst.

Binnen de database zijn er kunstenaars die dit zouden kunnen. Zij werken met grafische patronen of met tekst. Ze zouden ook al veel eerder in het proces ingezet kunnen worden om samen met de omwonende ontwerpen te maken op basis van bestaande spelen.

Schetsvoorstel ‘Muren van West’ (2020)
Schetsvoorstel ‘Muren van West’ (2020), scrabble

Partners